Sosyal Medyada Yaş Doğrulama Dönemi

Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihinde 33396 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Yönetmelik kapsamında Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılar ve kullanıcılar ile sosyal ağ sağlayıcı tarafından onbeş yaşını doldurmuş çocuklara sunulacak ayrıştırılmış hizmetlere, yaş doğrulamaya, ebeveyn kontrol araçlarına ve itiraz mekanizmalarına yönelik düzenlemeye gidilmiştir.

“Ayrıştırılmış hizmet” tanımı, 4. maddenin 1(a) fıkrasında tanımlanmıştır. Tanıma göre, onbeş yaşını doldurmuş çocuklara, “yaş ve gelişim düzeylerine uygun olarak güvenlik, gizlilik, içerik sunumu, algoritma, iletişim ve ebeveyn kontrol araçları” uygulanarak sosyal ağ hizmetinin sağlanmasıdır. Ancak “ayrıştırılmış” olmasının sebebi, yönetmeliğin lafzından anlaşılmamaktadır. Öte yandan yaş ve gelişim düzeylerine uygun olan sınırlar da tanımlanmamıştır. Dolayısıyla belli olmayan bir süre için sosyal ağ sağlayıcıların uyum süreci öngörülebilir.

Yönetmelik ile birlikte onbeş yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıların hizmet vermesi yasaklanmıştır. Ancak sosyal ağ sağlayıcı tanımının geniş olması sebebiyle, örneğin sosyal etkileşimi de amaçlayan ve derslerde kullanılan quiz uygulamalarının kullanımının da kapsama girme ihtimali bulunmaktadır. Dolayısıyla daha geniş bir kapsamda sosyal ağ sağlayıcı kapsama girmesi hedeflenirken, aynı zamanda ed-tech girişimleri bakımından da sonuç doğurabilecek bir kapsamın olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğe ilişkin tartışmalar sırasında çocukların üstün yararının korunmasının yanında kimlik tespiti ve işaretleme uygulamalarının olma riskine dikkat çekilmiştir. Ancak kimlik doğrulama sırasında kişisel verilerin korunmasına ilişkin standartların onbeş yaşın doldurulup doldurulmadığına, Yönetmelik’in tanımıyla, yaş doğrulama belirtecinin kullanılacağı ve başka bir kişisel veri içeremeyeceği belirtilmiştir.

Yönetmelik 7(1)(d).maddesinde de kapsamın bölgeselliğine dikkat çekilmiştir. Başvuru üzerine Türkiye’de mukim olmayan kullanıcıların sosyal ağ hizmetlerden faydalanabilmeleri için pasaport bilgileri kullanılarak bir belirteç oluşturulabileceği belirtilmiştir. Ancak bu konudaki Teknik altyapının ne şekilde kurulması gerektiğine, başvurunun nasıl yapılacağına ve sonuçlarına, başvuru sonucundaki kişisel verilerin korunmasına ilişkin minimum standartlar hakkında bir mekanizma verilmemiştir. Bu kapsamda, bir ed-tech açısından sosyal ağ sağlayıcı niteliğinde bulunması halinde, bölgesel kullanım ve istisnai belirteç hükümlerinin kullanıcı sözleşmelerinde açıklanması, öte yandan kullanım mekanizması, kişisel verilerin korunmasına ilişkin önlemler ve en önemlisi teknoloji bakımından nitelendirmenin detaylı bir şekilde yapılması gerektiği kanısındayız.

“Çocuklara yönelik ayrıştırılmış hizmet sunulması” başlıklı 8.maddede ayrıştırılmış hizmetin Teknik özelliklerini daha detaylı anlatımına yer verilmiştir. Bu bağlamda, temelde çocuğun yaşı, yüksek yararı, fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişimi ve çocuklara yönelik cinsel istismar ve ticari sömürü risklerinin önlenmesi hususlarının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin 3.fıkrasında kullanıcı sözleşmeleri veya veri politikalarının çocuğun anlayabileceği şekilde sunulmasının sağlanacağı belirtilmiştir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken konu, dilin basitleştirilirken hukuken farklı bir sorumluluk doğurmayacak şekilde sadeleştirilmesi veya yeniden düzenlenmesidir. Dolayısıyla, bu konuda avukatınıza danışmanız büyük bir önem taşımaktadır.

8.maddenin 5. fıkrası kapsamında ayrıştırılmış hizmet verilirken hangi usul ve esasların uygulanacağı belirtilmiştir. Öte yandan, bu tedbirlerin sosyal ağ sağlayıcı tarafından alınacak diğer tedbirler ile birlikte sosyal ağ sağlayıcının internet sitesinde yayınlanacağı belirtilmiştir.

Sosyal ağ sağlayıcı, yaş doğrulama sonucunda hesabın kısıtlanması, kapatılması veya ayrıştırılmış tedbirlere ilişkin itirazların karara bağlanabilmesi için, Türkçe dil seçeneği bulunan ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizmasını kurmakla yükümlüdür. İtiraz mekanizması süreci de aynı şekilde, çocukların anlayabileceği bir dille anlatılmalı ve 8.maddenin 3.fıkrasının kıyasen uygulanması gerekmektedir.

Yaş doğrulama belirtecine ilişkin rehberin, ilgili bakanlık tarafından sosyal ağ sağlayıcılarıyla paylaşılacağı belirtilmiştir.

Mevcut hesaplardaki yaş doğrulama işlemlerinin sosyal ağ sağlayıcısı tarafından 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir defa yapılması gerektiği belirtilmiştir. Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.